وبلاگ
«پایه» تا «قله»؛ راز قهرمانی آکادمی دوچرخه سواری فراز با مدل بومی سازی استعداد
اول آبان ماه 1404، شاهد پایان رقابتهای لیگ دوچرخه سواری کوهستان ایران در گرگان بودیم.
در حالی که در رده بزرگسالان، تیم مستر میت تنکابن به قهرمانی رسید، در رده حساس و آیندهساز جوانان، این تیم «آکادمی ملی فراز» بود که توانست جام قهرمانی لیگ را بالای سر ببرد. نکته شگفتانگیز این تیم، فلسفه حاکم بر آن است.تیمی که بدون جذب حتی یک ستاره یا ورزشکار خارج از مجموعه و تنها با اتکا به استعدادهای پرورشیافته در دل آکادمی خود، به این موفقیت بزرگ دست یافته است.برای بررسی این مدل منحصر به فرد، به سراغ «فراز شکری»، مدیر، مربی و کاپیتان تیم ملی ایران رفتیم که مستقیماً هدایت این جوانان را بر عهده داشته است.
جناب آقای شکری، تبریک صمیمانه ما را بابت قهرمانی تیم آکادمی ملی فراز در لیگ کوهستان رده جوانان پذیرا باشید. این قهرمانی، آن هم در مرحله پایانی در گرگان، چه حسی داشت؟
فراز شکری: سلام عرض میکنم خدمت شما و همه علاقهمندان به دوچرخهسواری. بسیار خوشحالم. این قهرمانی برای ما فقط یک نتیجه ورزشی نیست؛ این اثبات یک تفکر برنامه ریزی شده است. این قهرمانی، پاداش اعتماد به کار پایهای و علمی و صبری است که در این چند سال به خرج دادیم. خوشحالم که بچهها مزد زحمات شبانهروزی خودشان را گرفتند و نشان دادند که راه درستی را انتخاب کردهایم.
نکتهای که تیم شما را از تمام تیمهای دیگر متمایز میکند، همین است که اشاره کردید: «کار پایهای». شما هیچ ورزشکار «آماده» یا خارج از باشگاه را جذب نکردهاید. تمام این تیم، از صفر و از ابتدای دوچرخهسواری، زیر نظر خود شما در آکادمی بودهاند. این یک ریسک بزرگ در ورزش قهرمانی امروز نیست؟
فراز شکری: دقیقاً! فلسفه وجودی آکادمی ما همین است. ما یک گروه آموزشی-ورزشی هستیم. هدف ما از روز اول «توسعه دوچرخهسواری از مبتدی تا پیشرفته» بوده است، نه «خرید» قهرمان.ما نمیخواستیم یک تیم «مونتاژ شده» برای کسب نتیجه آنی باشیم. ما میخواستیم یک «کارخانه» استعدادیابی و پرورش باشیم. بله، این یک ریسک بزرگ است، چون در ورزش قهرمانی، معمولاً صبر وجود ندارد و همه دنبال نتیجه سریع هستند. اما ما تصمیم گرفتیم راه سختتر، اما اصولیتر و پایدارتر را برویم.
این ورزشکاران سابقه عضویت یک تا سه ساله در آکادمی دارند. چطور ممکن است در این بازه زمانی نسبتاً کوتاه، یک ورزشکار را از سطح «پایه» به سطح «قهرمانی ایران» در رشتهای مثل کراس کانتری رساند؟ این فرآیند چطور طی میشود؟
فراز شکری: این دقیقاً همان جایی است که علم مربیگری، تجربه و تعهد وارد میشود. این بچهها وقتی به ما پیوستند، شاید رویایشان فقط دوچرخهسواری بود، نه لزوماً قهرمانی. ما در آکادمی فقط تمرین فنی دوچرخهسواری نمیدهیم. ما روی ذهنیت قهرمانی، تغذیه، روانشناسی ورزشی، ریکاوری علمی و اخلاق حرفهای کار میکنیم.
اینکه میگوییم «زیر نظر مستقیم» من بودهاند، یک شعار نیست. من به عنوان کسی که سالها کاپیتان تیم ملی بوده و در بالاترین سطوح مسابقه دادهام، سعی کردم تمام تجربیات شکست و پیروزیام را مستقیماً به آنها منتقل کنم. ما یک برنامه مدون بلندمدت داشتیم. این قهرمانی، نتیجه یک اعتماد سهساله بین مربی و ورزشکار و اجرای یک برنامه دقیق است.
شما در هر سه رده نوجوانان، جوانان و بزرگسالان فعالیت میکنید. امروز شاهد قهرمانی در رده جوانان بودیم. این سیستم در ردههای دیگر چطور عمل کرده است؟
فراز شکری: ما یک پلن استعدادی منحصر تعریف کردهایم. نوجوانان ما در حال حاضر در حال یادگیری اصول اولیه و آمادهسازی دوچرخه سواری برای ورود به رده جوانان هستند. رده جوانان ما که امروز قهرمان شد، در واقع خروجی موفق همان رده نوجوانان دو سال پیش ماست.
در رده بزرگسالان هم ما ورزشکارانی داریم که دقیقاً از همین سیستم رشد کردهاند. آنها هم از پایه با ما بودهاند. درست است که در لیگ امسال، تیم بسیار خوب «مستر میت تنکابن» در بزرگسالان قهرمان شد که به آنها هم تبریک میگویم، اما ورزشکاران بزرگسال ما هم رقابت بسیار خوبی داشتند و نشان دادند که آینده درخشانی دارند. هدف ما این است که همین قهرمانان جوانان امروز، ستارههای بزرگسال فردای ما باشند. ما به معنای واقعی کلمه در حال ساختن نسل آینده دوچرخهسواری هستیم.
به عنوان کاپیتان تیم ملی دوچرخه سواری کوهستان، چقدر انتقال تجربه شخصی شما در این موفقیت دخیل بوده است؟ آیا مربیگری سختتر از دوران قهرمانی خودتان نیست؟
فراز شکری: به مراتب سختتر است! وقتی خودت ورزشکار هستی، فقط مسئول بدن و عملکرد خودت هستی. اما وقتی مربی هستی، مسئولیت رویاها، انگیزه، سلامت جسمی و روانی چندین جوان را بر عهده داری. فشار روانی بسیار بالاتری دارد.
تجربه شخصی من قطعاً کمک کرده است. من مسیر قهرمانی را با تمام فراز و نشیبهایش، مصدومیتها، شکستها و پیروزیها طی کردهام. امروز وقتی یکی از ورزشکارانم در مسابقه دچار مشکل فنی میشود یا از لحاظ ذهنی کم میآورد، دقیقاً میدانم در ذهن او چه میگذرد. میتوانم به جای سرزنش، به او راهحل ارائه دهم. این انتقال تجربه مستقیم، شاید بزرگترین دارایی آکادمی ما باشد.
و به عنوان سوال پایانی، چالش اصلی ادامه دادن این راه (عدم جذب ستاره) و هدف نهایی آکادمی ملی فراز چیست؟
فراز شکری: بزرگترین چالش «صبر» و «حمایت» است. در ورزش حرفهای، اگر یک فصل نتیجه نگیرید، ممکن است حمایتها قطع شود. ما با این مدل نشان دادیم که اگر صبر باشد، نتیجه بهتری هم حاصل میشود. چالش دوم، «حفظ» همین استعدادهاست. طبیعتاً وقتی این جوانان به قهرمانی میرسند، تیمهای دیگر با پیشنهادهای مالی بهتر سراغشان میآیند. ما در آکادمی سعی کردهایم به جای اتکای صرف به مسائل مالی، یک «خانواده» و یک «فرهنگ وفاداری» بسازیم.
و اما هدف نهایی؛ هرگز به همین قهرمانیها در لیگ داخلی قانع نیستیم. هدف ما ساختن ورزشکارانی در کلاس جهانی است. ما میخواهیم ثابت کنیم که یک ورزشکار ایرانی میتواند از سطح پایه در داخل کشور و با مربی ایرانی، به سطوح اول قهرمانی آسیا و جهان برسد. این قهرمانی به ما انگیزه داد که مسیرمان درست بوده و باید با قدرت بیشتری آن را ادامه دهیم.
